Knowledge

Bedrijfsjuristen: kus van de juffrouw en een bank vooruit

Opvallend cijfer in de Trends van 14 september. Van alle salarissen zijn die van de bedrijfsjuristen het afgelopen jaar het meest gestegen. Niet de hippe marketeers, niet de onvindbare informatici, niet de bejubelde researchers. De bedrijfsjuristen.

Niet zo verrassend echter voor wie de evolutie een beetje volgt. Al een tijdje, en zeker sinds de schandalen en Sarbanes-Oxley zit de bedrijfsjurist in de lift, op weg naar hogere verdiepingen. Ondernemingen weten de juridische risico’s vandaag beter naar waarde te schatten. De functie van bedrijfsjurist is opgewaardeerd en vele ondernemingen hebben goedbetaalde advocaten aangetrokken om de diensten te versterken. Bovendien is er bij de bedrijfsjuristen een trend om –duurdere- specialisten aan te trekken in plaats van de traditionele generalist.

De internationale economische ontwikkelingen maken dat mededinging, bescherming van intellectuele eigendommen, compliance en andere juridische risico’s vaker op het bureau van de CEO en de Raad van Bestuur belanden. De General Counsel, steeds meer valt de term CLO of Chief Legal Officer, schuift ontegensprekelijk op richting CEO en de Raad van Bestuur. CLO's schuiven zelfs door naar de post van CEO, zoals recent de verrassende aanstelling van General Counsel Jeffrey Kindler tot CEO van Pfizer.

De bedrijfsjuridische diensten zijn niet langer de dossiervretende helpdesks die mogen antwoorden op 1001 juridische vragen maar die, wanneer het belangrijk wordt, al eens vakkundig op een zijweg worden geplaatst door zowel het management als de advocaten aangeduid door het management. Corporate governance is ook: de bedrijfsjurist een stem geven die gehoord wordt.

De upgrading van het juridische departement maakt dat de rol, de uitdagingen en de behoeften van het juridische departement veranderen:

1.De bedrijfsjurist evolueert van ‘zero risk adviseur’ naar ‘legal risk manager’.

Een jurist is gemaakt om elk mogelijk juridisch risico te lijf te gaan. Een onmogelijke en irrationele opdracht voor de hedendaagse onderneming. Het gevolg is dat bedrijfsjuristen de brandjes blusten waar ze de hand op konden leggen. De nieuwe bedrijfsjurist is een portfolio manager van juridische risico’s die niet enkel reageert. Door zijn kennis van en voeling met de business anticipeert hij op juridische dreigingen en opportuniteiten en weet hij zijn aandacht te houden op de juridische vraagstukken die de onderneming een concurrentieel voordeel geven of doen behouden.

•   Adviseren maakt plaats voor rapporteren.

Het vertrouwen in de bedrijfsjurist neemt toe. Niet waarom hij een bepaald standpunt inneemt, is van belang, wel dat hij standpunten inneemt, dat hij opties aanreikt en dat hij continu een betrouwbaar overzicht heeft en geeft van de juridische risico’s van de onderneming.

•   Alles inzetten op efficiëntie.

De meer strategische rol van het juridische departement heeft niet als gevolg dat het operationele plots verdwijnt. Dé uitdaging voor de bedrijfsjuridische dienst is tijd vrijmaken voor de strategische, lange termijn prioriteiten door de dagelijkse instroom van juridische vragen en opdrachten allerhande beter te beheersen en op een efficiëntere manier te verwerken. Technologie, ‘client relationship management’, standaardisatie, self service oplossingen en educatie bieden soelaas.

•   Wie gehoord wil worden moet in staat zijn de business essentie te destilleren uit het juridische.

Een nauwe relatie met CEO en Board impliceert, meer nog dan voor andere interne cliënten, dat communicatie bondig, pragmatisch en to-the-point is, ontdaan van elke technische balast.

•   De toekomst is aan de bedrijfsjurist die juridische kwaliteiten weet te koppelen aan management skills.

Nieuwe verantwoordelijkheden vergen nieuwe talenten: coachen, delegeren, netwerken, rapporteren, onderhandelen, beheren van projecten… Door hun management technieken over te nemen groeien de juridische departementen verder naar hun cliënten toe.

•   Rationalisatie van de relatie met advocaten.

Meer management in de bedrijfsjuridische diensten vertaalt zich eveneens in een meer rationele benadering van de externe adviseurs. Persoonlijke relaties en voorkeuren worden ingekapseld in een formele, lange termijn outsourcing-insourcing strategie met gestructureerde selectieprocedures en evaluatiesystemen.

De bedrijfsjurist wacht een mooie toekomst. Maar voor niets gaat de zon op. In “At a Management Crossroads? Help Is on the Way?” voorspelt Legal Times : “The next five years will see a profound deepening and broadening of knowledge about how best to manage law departments.”

Aan de slag.

Barend Blondé | 16 October 2006 |